Abstract:
In the early nineteenth century bookbinding work was done by traditional craftsmen’s methods. Workshop equipment and technology has not developed from the late Renaissance. In the nineteenth century new equipment and machinery were built to speed up the process o binding books and to allow larger runs. New technologies have led to changes in work organization and the creation of larger plants. The process of bookbinding mechanization in Poland was based mainly on German equipment and proceeded with a slight delay from the German bookbinding. Due to the small market orders, only a few binding workshops developed into medium or small factories. Bookbinding works were also created by printers and publishers. Full conversion of the bookbinding from outwork into the industry took place after World War II in the state binderies, which are now branches of printing plants.
Description:
Na początku XIX wieku rzemiosło introligatorskie działało jeszcze w tradycyjny sposób, wyposażenie warsztatów oraz technologia nie rozwijały się od schyłku renesansu. W wieku XIX rozpoczęto konstrukcję a następnie produkcję urządzeń i maszyn, które przyspieszały proces oprawy książek i umożliwiały oprawę seryjną. W pierwszej połowie XIX wieku, wzorem ruchu wydawniczego w Niemczech i innych krajach zachodnioeuropejskich, wydawcy i księgarze polscy zaczęli zamawiać u introligatorów oprawę seryjną większych partii, lub nawet całości wydrukowanych nakładów książek. Wywołało to zmianę technologii i organizacji pracy, powiększenie zakładów, a przede wszystkim wprowadzenie maszyn i urządzeń, które przyspieszyły tempo wykonywania prac. Proces mechanizacji polskich zakładów oparty był przede wszystkim na urządzeniach niemieckich, przebiegał z niewielkim opóźnieniem w stosunku do introligatorstwa niemieckiego. Ze względu na mniejszy rynek zamówień, tylko nieliczne zakłady rzemieślnicze rozwinęły się w średnie lub małe fabryki, własne introligatornie tworzyli również drukarze i wydawcy. Pełne przekształcenie introligatorstwa nakładowego w przemysł nastąpiło po II wojnie światowej w państwowych introligatorniach, będących działami zakładów poligraficznych.