Abstract:
W filozoficznych sporach tocznych przez uczonych ze Szkoły Lwowsko-Warszawskiej (SL-W) szczególne
miejsce zajmowały spory z koncepcjami irracjonalistycznymi. Kazimierz Twardowski i jego uczniowie odrzucali
te koncepcje zarówno ze względów filozoficznych, jak i pozafilozoficznych. W artykule przedstawiono źródła
europejskiego irracjonalizmu początku XX wieku oraz wybranych filozofów – irracjonalistów, z którymi
dyskutowali przedstawiciele SL-W. Omawiając tę dyskusję, wskazano na główne linie argumentacji rozwijanej
w SL-W. Krytyka irracjonalizmu ujawniła się również wyraźnie w tekstach pedagogicznych omawianych myślicieli.
Tym, co charakteryzowało założenia wychowawcze w SL-W, był nacisk kładziony na ścisłość myślenia
i sprawność działania, nie zaś dążenie do wyrobienia w uczniach określonego poglądu na świat. Był to wyraz
konsekwentnej postawy intelektualnej tej grupy uczonych, opisywanej niekiedy jako postawa maksymalistyczna
co do formy i minimalistyczna co do treści.
Description:
In philosophical debates carried out by the academics from the Lvov-Warsaw School (L-WS) the arguments
against irrational conceptions took a particular place. Kazimierz Twardowski and his disciples rejected those
conceptions for philosophical and extra-philosophical reasons. in the article the author presents the sources
of European irrationalism of the beginning of the 20th century and the ideas of the selected philosophers –
irrationalists with whom the representatives of the L-WS discussed. While presenting that discussion, the author
shows the main lines of the arguments developed in the LW-S. The critical approach to irrationalism was also
present in pedagogical texts of the LW-S representatives. What was characteristic to the LW-S educational
assumptions was the emphasis put on the precision of thinking and the efficiency of acting, not on desire to
transmit to pupils a particular worldview. it was the expression of a consequent attitude of that group of
academics, the attitude called at times maximalist as regards the form, and the minimalist as regards the
content.
